Składka zdrowotna a zmiana formy opodatkowania

21 maja, 2024
Krzysztof Niemiec
Składka zdrowotna a zmiana formy opodatkowania
Jak zapewne wiesz, wysokość składki zdrowotnej zależy od wybranej formy opodatkowania. Pewnie już nawet przyzwyczaiłeś się do tego w jakiej wysokości ją opłacasz i kiedy rozliczasz. Ale czy zastanawiałeś się co się stanie, jeżeli zmienisz formę opodatkowania? O tym właśnie jest poniższy artykuł.

Składka zdrowotna na skali i na podatku liniowym

Jeżeli wybrałeś formę opodatkowania na zasadach ogólnych (czyli skala podatkowa) lub podatek liniowy, składkę zdrowotną będziesz opłacał od wysokości osiągniętego dochodu. W przypadku zasad ogólnych jej wysokość wynosi 9% dochodu, a w przypadku podatku liniowego 4,9%.

Jej wysokość ustalasz w oparciu o dochód, ale nie z poprzedniego miesiąca, lecz z jeszcze wcześniejszego. Oznacza to, że dochód za styczeń będzie podstawą do obliczenia składki zdrowotnej za luty, którą zapłacisz w marcu.

Dlatego też w przypadku tych form opodatkowania rok składkowy trwa od lutego danego roku do końca stycznia roku następnego.

Przykład

Pan Adam w styczniu rozpoczął działalność gospodarczą. Osiągnął w tym miesiącu dochód w wysokości 12 000 zł. W lutym zapłaci pierwszą swoją składkę na ubezpieczenie zdrowotne. Jednak z uwagi, że rozpoczął działalność w styczniu podstawą wymiaru składki będzie dochód za grudzień zeszłego roku – a tego nie osiągnął. W konsekwencji w lutym zapłaci składkę minimalną, tak jakby nie osiągnął żadnego dochodu.

Warto również przypomnieć, że w przypadku podatku liniowego część składki zdrowotnej może pomniejszać podstawę opodatkowania – czyli możesz ją odliczyć od dochodu (do odpowiedniego limitu). 

Składka zdrowotna na ryczałcie

Nieco odmiennie jest w przypadku, gdy wybrałeś ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Wysokość składki zdrowotnej jest ustalana w oparciu o wartość twoich przychodów (a nie dochodów), ale nie stanowi ona ich procentu, lecz jest ustalona w trzech przedziałach i w 2024 roku wynosi:

376,16 zł miesięcznie (przychód roczny do 60 000 zł);
626,93 zł miesięcznie (przychód roczny pomiędzy 60 000 zł a 300 000 zł);
1128,48 zł (przychód roczny powyżej 300 000 zł).

Wysokość składki zdrowotnej obniża również podstawę do obliczenia ryczałtu.

W tym przypadku rokiem składkowym jest rok kalendarzowy.

Zmiana form opodatkowania

Jak widzisz, zmiana formy opodatkowania powoduje, że zmieniasz albo stawkę, którą masz zastosować, uzyskujesz lub tracisz możliwość jej odliczenia. Dodatkowo zmienić się może okres zaliczany do roku składkowego.

Rozpatrzymy zatem trzy przypadki zmiany formy opodatkowania:

z zasad ogólnych lub podatku liniowego na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych;
z ryczałtu na podatek liniowy lub skale podatkową;
ze skali podatkowej na podatek liniowy.

Zmiana z zasad ogólnych (podatku liniowego) na ryczałt

W przypadku gdy zmieniasz zasady ogólne lub podatek liniowy na ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, zmianie ulega okres składkowy.

Składkę za styczeń musisz zapłacić już w oparciu o zasady obowiązujące na ryczałcie. W takim przypadku, w lutym, wpłacasz składkę zdrowotną zgodnie z ustalonym progiem przychodów.

Zastanawiasz się co zatem ze składką za styczeń, obliczaną w oparciu o dochód za grudzień? Niedopłatę tę będziesz musiał uzupełnić w związku ze złożeniem rocznej deklaracji rozliczeniowej, czyli do 20 maja.

Przykład

Pani Anna wybrała opodatkowanie na zasadach ogólnych w 2023 roku. W grudniu 2023 roku osiągnęła dochód 10 000 zł. Od stycznia wybrała opodatkowanie ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.  W takim przypadku w styczniu musi zapłacić składkę w oparciu o zasady obowiązujące w ryczałcie. To nie oznacza, że dochód, który osiągnęła w grudniu nie wpłynie na jej rozliczenie rocznej składki. Ujęcie tego dochodu nastąpi w deklaracji rocznej, a zatem będzie musiała dopłacić składkę do 20 maja.

Zmiana z ryczałtu na zasady ogólne (podatek liniowy)

W przypadku zmiany z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych na zasady ogólne lub podatek liniowy powstanie konieczność złożenia dwóch deklaracji. Wnika to z różnych okresów składkowych.

Jak zapewne pamiętasz, w przypadku ryczałtu, okres składkowy pokrywa się z kalendarzowym. Tzn. składkę za grudzień wpłacasz do 20 stycznia na podstawie wartości odpowiadającej osiągniętemu w poprzednim roku przychodowi.

Następnie zmieniasz formę opodatkowania i podstawą do obliczania składki za styczeń jest dochód z grudnia, gdyż rok składkowy jest przesunięty i trwa od lutego do stycznia następnego roku. To zaś oznacza, że składka za styczeń jest przynależna do poprzedniego roku składkowego. A ponieważ nie osiągnąłeś w grudniu dochodów (byłeś na ryczałcie i opodatkowałeś przychód), to za grudzień masz tzw. „zerowy” dochód. Tym samym za styczeń wpłacasz składkę minimalną.

Taki sposób rozliczenia określany jest jako „jednomiesięczny rok składkowy”. Masz obowiązek złożyć osobne rozliczenie tego okresu. 

Zmiana z zasad ogólnych na podatek liniowy

Podobnie, jak to ma miejsce w przypadku przejścia z ryczałtu na zasady ogólne (czy podatek liniowy), tak też w przypadku przejścia z zasad ogólnych na podatek liniowy (i odwrotnie) powstanie u Ciebie „jednomiesięczny rok składkowy”. Również masz obowiązek złożyć za nie osobne rozliczenie.

Krzysztof Niemiec
Doradca podatkowy (nr wpisu 12043) w Kancelarii Bogdan Chudoba Adwokaci spółka partnerska. Ukończył studia na Politechnice Krakowskiej i Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie oraz studia podyplomowe w zakresie doradztwa podatkowego na UEK.
Artykuł przypadł Ci do gustu? Warto go podać dalej!

Ostatnie wpisy

5 czerwca, 2024
Wakacje od ZUS już wkrótce. Kogo będą dotyczyć?
Projekt ustawy wprowadzający wakacje składkowe został oficjalnie przyjęty przez Radę Ministrów w wiosną tego roku. Przep...
Czytaj więcej ➔
13 maja, 2024
Dofinansowanie na rozpoczęcie działalności – najważniejsze informacje
Jeżeli jesteś osobą bezrobotną i myślisz o rozpoczęciu działalności gospodarczej, pamiętaj, że możesz uzyskać wsparcie n...
Czytaj więcej ➔
29 kwietnia, 2024
Czy rejestracja do VAT-EU dotyczy Ciebie?
Czym jest VAT-UE? Czy muszę się rejestrować do transakcji wewnątrzunijnych, skoro jestem zwolniony podmiotowo? Po co mi ...
Czytaj więcej ➔

Testuj za darmo!

Pełna funkcjonalność przez 30 dni bez opłat!
Copyright Comarch SA 2024
Copyright Comarch SA 2024
crossmenuchevron-down